Friday, February 27, 2026

Ummu Haram dan Ummu Sulaim

Kedapatan hadis yang menceritakan hubungan rapat antara Nabi SAW denagn Ummu Sulaim dan Ummu Haram, dua wanita penghuni Kota Madinah. 

Ummu Sulaim itu adalah Ibu kepada Anas bin  Malik dan isteri kepada Malik bin An-Nadhar bin Dhomdhom Al-Kjazraj sebelum Islam. Ummu Sulaim telah memeluk Islam ketika ISlam mula diperkenalkan di Kota Madinah. Suaminya marah dan mengungutnya. Namun, ketika suaminya bermusafir ke Syam, dia mati dalam musafirnya. Setelah itu, Abu Talhah Al-Ansari yang masih kafir ketika itu meminangnya. Dia menjadikan masuk Islam sebagai mahar. Maka, Abu Talhah pun masuk Islam dan berkahwin dengannya. Anak Ummu Sulain, Anas bin Malik pada usianya 10 tahun, dibawanya menemui Rasulullah SAW dan diserahkan untuk menjadi khadam Rasulullah SAW.

Disebutkan dalam hadis Muslim, riwayat Anas bin  Malik ( No: 2331) bahawa satu hari baginda Rasul bertandang ke rumah ibunya dan tidur di katil ibunya. Berikut teks hadisnya:


كانَ النَّبيُّ صَلَّى اللَّهُ عليه وسلَّمَ يَدْخُلُ بَيْتَ أُمِّ سُلَيْمٍ فَيَنَامُ علَى فِرَاشِهَا، وَليسَتْ فِيهِ، قالَ: فَجَاءَ ذَاتَ يَومٍ فَنَامَ علَى فِرَاشِهَا، فَأُتِيَتْ فقِيلَ لَهَا: هذا النَّبيُّ صَلَّى اللَّهُ عليه وسلَّمَ نَامَ في بَيْتِكِ علَى فِرَاشِكِ، قالَ: فَجَاءَتْ وَقَدْ عَرِقَ، وَاسْتَنْقَعَ عَرَقُهُ علَى قِطْعَةِ أَدِيمٍ علَى الفِرَاشِ، فَفَتَحَتْ عَتِيدَتَهَا فَجَعَلَتْ تُنَشِّفُ ذلكَ العَرَقَ فَتَعْصِرُهُ في قَوَارِيرِهَا، فَفَزِعَ النَّبيُّ صَلَّى اللَّهُ عليه وسلَّمَ فَقالَ: ما تَصْنَعِينَ يا أُمَّ سُلَيْمٍ؟ فَقالَتْ: يا رَسولَ اللهِ، نَرْجُو بَرَكَتَهُ لِصِبْيَانِنَا، قالَ: أَصَبْتِ.
Hadis ini memberi isyarat bahawa Ummu Sulaim itu adalah mahram nabi SAW. Ulama menejlaskan sebab jadi mahram itu adalah kerana susuan. Ada yang mengaitkannya dengan hubungan melalui hubungan ibu saudara kerana datuk Nabi SAW, Abdul Mutallib  itu ibunya adalah dari bani An-Najjar.

Mengenai Ummu Haram pula, dia adalah saudara perempuan kepada Ummu Sulaim. Mereka sama-sama anak Milham bin Khalid yang nasabnya sampai kepada An-Najjar yang berupakan salahs atu Butun puak Khazraj.

Ummu Haram itu suaminya adalah Ubadah bin As-Somit, seornag sahabat nabi SAW yang dimuliakan.

Terdapat hadis dalam Saheh Bukhari yang diriwayatkan oleh Anas bin Malik mengenai Ummu Haram ini. Teksnya adalah seperti berikut:

كانَ رَسولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ يَدْخُلُ علَى أُمِّ حَرامٍ بنْتِ مِلْحانَ، وكانَتْ تَحْتَ عُبادَةَ بنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عليها يَوْمًا فأطْعَمَتْهُ، وجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنامَ رَسولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وهو يَضْحَكُ، قالَتْ: فَقُلتُ: ما يُضْحِكُكَ يا رَسولَ اللَّهِ؟ قالَ: ناسٌ مِن أُمَّتي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزاةً في سَبيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هذا البَحْرِ، مُلُوكًا علَى الأسِرَّةِ -أوْ: مِثْلَ المُلُوكِ علَى الأسِرَّةِ، شَكَّ إسْحاقُ- قالَتْ: فَقُلتُ: يا رَسولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أنْ يَجْعَلَنِي منهمْ، فَدَعا لها رَسولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ، ثُمَّ وضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وهو يَضْحَكُ، فَقُلتُ: ما يُضْحِكُكَ يا رَسولَ اللَّهِ؟ قالَ: ناسٌ مِن أُمَّتي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزاةً في سَبيلِ اللَّهِ، كما قالَ في الأُولَى، قالَتْ: فَقُلتُ: يا رَسولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أنْ يَجْعَلَنِي منهمْ، قالَ: أنْتِ مِنَ الأوَّلِينَ. فَرَكِبَتِ البَحْرَ في زَمانِ مُعاوِيَةَ بنِ أبِي سُفْيانَ، فَصُرِعَتْ عن دابَّتِها حِينَ خَرَجَتْ مِنَ البَحْرِ، فَهَلَكَتْ.


Hadis ini juga menjadi petunjuk hubungan mahram antara Nabi SAW dengan Ummu Haram. Ia menunjukkan juga khabar masa depan, kemuliaan Saidina Muawiyah dan penglibatan Ummu Haram dalam peperangan bersejarah dalam Islam. 

Ummu Haram itu kuburnya ada di Cyprus.









No comments:

Post a Comment